Hiziv vo kontet eus ul loen a oa e Brest betek miz Here 2023.
Ral eo gwelet loened eus ar spesad-mañ, rak en arvar da vervel emaint.
N'eus ket kalz deuzouto neuze.
N'eus ket muioc'h 'vit pevar loen e akwariomoù Europa a-bezh, soñjit ta.
Lakaet vo ar gaoz war ar begoù-heskenn, pe ar pesked-heskenn : les poissons-scies.
Petra int ?
Pesked int, e isklas ar rinkined hag ar raeed.
Un doare rae eo e gwirionez, unan bras a-walc'h, e-tro 3 metr pe brasoc'h c'hoazh.
Plat int, o beg zo eus tu ar c'hof, hag an daoulagad eus an tu all, tu ar c'hein.
Met dreist-holl e vezont anavezet diouzhtu gant o fri hir, a zo anvet ur "rostre".
Stumm un heskenn zo dezhañ.
Ha setu eus pelec'h e teu an anv "beg heskenn" neuze.
War an heskenn vez kavet seurt dent.
Ne servijont ket da zebriñ e gwirionez, re bell int deus ar beg.
Met gras dezho eo gouest ar pesked-se da glask preizhoù.
Gouest int da vevañ en dourioù leidek, dourioù "turbides",
dourioù louz, un tamm, m'ho peus c'hoant.
Dourioù lec'h ma vez ket gwelet kalz traoù, ha setu giz-se zo ezhomm
da santout ar preizhoù gant un doare all, un doare ha n'eo ket an daoulagad.
Ar begoù-heskenn a ra 'giz an ornitorinked, m'ho peus soñj eus ar gronikenn diwar o fenn.
Implijout a reont an elektrolec'hiañ pe l'électrolocalisation ma karit.
Rak tredan zo en dour pa fiñv ul loen bennak.
N'eus ket kalz evel-just, met pa fiñv kigenn ul loen bennak
vez krouet ur maez tredan, un champ électrique.
'Pezh a c'hell santout, detektiñ, ar begoù heskenn, gras d'o fri dreist-holl.
Un dra dibar all zo dezho : gall' reont bevañ e dourioù sall ha dourioù dous.
Dre-se e c'hellont chom er mor pe er sterioù, en aberioù, ha kement zo.
An dra-se zo dibar a-walc'h, rak bevañ er mor n'eo ket tamm ebet ar memestra 'giz bevañ en dour dous.
Er mor zo kalz muioc'h a hollen eget e gwad ar pesked.
Blam ma evont dour sall atav e rankont ezverañ, kas an hollen er maez eus o c'horf atav.
En tu all, an dour dous n'eo ket ken sall hag o gwad.
Er c'hontroll neuze, vez ezveret kalz troazh, kalz staot, kalz dour e gwirionez.
Klask a ra al loened kaout un troazh gant nebeut-tre a hollen evit mirout anezhañ 'ba o c'horf.
Neuze zo 2 zoare disheñvel-mik d'ober war-dro pegen sall eo an dour tro-dro d'al loened mor,
ha n'eo ket ken aes-se bezañ gouest d'ober an daou !
Kavet e vez ar begoù-heskenn un tamm pep lec'h er morioù tro-dro da c'houriz ar bed,
tro-dro d'an ekwateur ma karit.
Met, 'giz meus laret bremaik, en arvar emaint, ha ne vezont ket kavet kement-se ken.
Pad pell oa bet gwerzhet ar "rostre", fri ar pesked-se,
pe c'hoazh an angelloù, les nageoires.
Ha disoc'h bloavezhioù ha bloavezhioù giz-se zo : nebeutoc'h-nebeutañ a vegoù-heskenn.
Ha, 'giz 'meus laret bremaik ivez, unan zo, ur barez zo, e Brest.
Pe kentoc'h, unan 'oa e Brest betek an diskar amzer 2023.
Ar skipailhoù skiantel zo o klask ober un dra bennak ganti.
Kaset eo bet, ken sioul ha ma c'haller evel-just, da Vontpelhier,
pell a-walc'h eus Breizh neuze, evit ober anaoudegezh gant ur par.
Ar pal eo klask lakaat an 2 loen-se da strujañ.
Gant un tamm chañs e c'hallfent en em glevet mat ha kaout peskigoù-heskenn.
Ouzhpenn da se e rofe d'ar skiantourezed ha d'ar skiantourien da c'hoût muioc'h diwar-benn ar spesad.
Goût a reer eo ar re-se vibevc'haner, ovovivipare e galleg.
Da lâret e savont vioù, met ar vioù-se a chom e korf ar vamm, ha diflukañ a reont enni.
Ar peurrest, 'at, n'ouzer ket.
'Pad pegeit e chom leuniet ar barezed, pet peskig vez ganet war un dro,
e peseurt mare e c'hellont strujañ… Kalz pikoù goulenn zo !
An taol-ease gant an 2 loen a servij d'un dra all c'hoazh.
Oceanopolis ha Planet Ocean, akwariom Montpelhier, o eus ur c'hefridi a-bouez
Reiñ d'an dud, d'ar publik, da gompren pegen bresk eo an endro.
Ne vo ket saveteet ar spesad en un akwariom evel-just.
Ar pezh a gont eo kentoc'h, cheñch an doare da besketa,
'blam ma vez tapet begoù-heskenn dre fazi e rouejoù ar besketourien.
Re aes eo dezho bezañ rouestlet, luziet 'ba'r rouedoù gant o fri hir mod-se.
Hag un dra all zo a lak diaes ar re-se eo cheñchamant al lec'hioù ma c'hallont bevañ.
An aberioù da skouer, pe ar mangrovioù, zo o cheñch, pe distrujet vezont memes.
Kalon vat d'ar barez zo bet kaset da Vontpellier, kalon vat d'ar spesad a-bezh.
Ha dalc'homp da zeskiñ diwar-benn ar begoù-heskenn neuze, hag e-pad pell c'hoazh, michañs.